 In 1977 publiceerde de heer Kees Huurman een artikelenserie in het magazine Miniatuurbanen over de Nederlandse modeltreinen die tot dan toe waren uitgebracht. De Sneeker antiquair en taxateur de heer Piet Scheltema (zie foto) las deze artikelen en raakte zo geïnteresseerd dat hij de Nederlandse modeltreinen met passie begon te verzamelen. Hij werd een bekende verschijning op beurzen en veilingen. Omdat steeds meer modelspoorfabrikanten de Nederlandse markt ontdekten, nam de verzameling een enorme omvang aan. Scheltema haalde daarmee vele publicaties, een TV-uitzending en een vermelding in het Guinness Book of Records. Zijn modellen zijn beschreven in een losbladig boekwerk over de Nederlandse modeltreinen, welk hij in eigen beheer heeft uitgegeven. Overigens is dit unieke boekwerk nog steeds in het museum te koop.
Aanvankelijk stond de collectie op de zolder van Scheltema zijn huis aan het Schaapmarktplein in Sneek. Maar al snel had Scheltema het ideaal om ook anderen van zijn collectie te laten genieten door een museum te openen. Het eerste museum opende hij zelf in 1984 aan de Gedempte Neltjeshaven. In 1987 werd het museum verplaatst naar het Kleinzand. Het museum was toen nog alleen in de zomertijd geopend. Begin 1989 overleed Scheltema, waarna de collectie verschillende jaren bij de familie opgeslagen heeft gelegen. De eerder genoemde heer Huurman werd later de eerste voorzitter van het museum, hij overleed in 2004.
De toenmalige Sneeker wethouder Herman Scholten stimuleerde het behoud van deze unieke collectie voor Sneek. Op 27 april 1993 kochten de Sneeker Zakenlieden de collectie van de familie. Het doel van de zakenlieden was een slechtweer - voorziening voor de toeristen in Sneek te bieden. Momenteel is de modeltreinencollectie van Scheltema eigendom de onafhankelijke “Stichting Collectie Scheltema”. Op 30 maart 1994 is het museum geopend aan de Kerkgracht, in een kelder onder de openbare bibliotheek. In de jaren daarna heeft het museum nog vele collecties en modelbanen te leen of geschonken gekregen.
Het toenmalige bestuur heeft in 2002 een beleidsplan opgesteld, dat voorzag in een grotere en meer representatieve locatie in Sneek, met een professionele museale inrichting, interactieve tentoonstellingen, wisselcollecties en een thematische indeling.
Begin 2005 kon in het gerestaureerde station van Sneek aan de Dr. Boumaweg 17b het nieuwe Nationaal Modelspoor Museum worden geopend. Op ruim 550 m2is een interactieve speelse belevingswereld ontstaan voor jong en oud. In het eerste jaar in de nieuwe locatie telde het museum ruim 25.000 bezoekers.
Het museum is inmiddels uitgegroeid tot een belangrijke culturele instelling en een toeristische publiekstrekker voor de wijde regio.
| 
